Legend

Opacityslider
Timeanimation

 
Open Maps DataData en informatie
Inhoud
- Automatische meetstations en NO₂-buisjes
- Wat is NO₂?
- NO₂ en gezondheid
- Welke factoren zijn van invloed op de NO₂ concentratie?
- Verschillende meetpunten
- Wettelijke toetsing

Automatische meetstations en NO₂-buisjes
Op de kaart wordt het Amsterdamse luchtmeetnet voor NO₂ metingen getoond. Dit meetnet bestaat uit automatische meetstations en uit NO₂-buisjes, ook wel Palmes buisjes genoemd. 
De automatische meetstations meten 24 uur per dag en 7 dagen per week verschillende luchtverontreinigende componenten. Dit gebeurt met methoden die voldoen aan de wettelijke (EU) eisen. Voorbeelden van luchtverontreinigende componenten zijn fijnstof en stikstofdioxide (NO₂). Deze metingen zijn te bekijken via de website luchtmeetnet.nl. 

In aanvulling wordt op een groot aantal plekken verspreid over de stad de jaargemiddelde NO₂-concentratie gemeten met een eenvoudige, passieve meetmethode. Dit zijn de NO₂- buisjes. Na ‘ijking’ van de buisjes aan het automatisch meetnet kunnen hiermee betrouwbare 4-weeksgemiddelden worden bepaald. Met de NO₂-buisjes worden geen uur- of dagwaarden gemeten. De meetmethode voldoen weliswaar niet aan de wettelijke eisen, maar deze metingen geven wel meer inzicht in verschillen en spreiding van hogere en lagere NO₂ concentraties in de stad. Het NO₂-buisjes netwerk geeft daardoor een meer gedetailleerd en betrouwbaar beeld van de luchtkwaliteit in Amsterdam.

Wat is NO₂?
NO₂ is stikstofdioxide. NO₂ is een gas dat vrijkomt bij verbrandingsprocessen, zoals in de motor van een auto. Het is een belangrijke indicator voor de luchtverontreiniging door verkeer.
Een veel gebruikte maat om de hoeveelheid of concentratie NO₂ in de lucht uit te drukken is microgram per kubieke meter buitenlucht. Microgram per kubieke meter wordt vaak korter geschreven als: μg/m3. 
Hoe hoger de concentratie (μg/m3) NO₂, hoe slechter de luchtkwaliteit is. 

NO₂ en gezondheid
Blootstelling aan NO₂ kan samenhangen met een verminderde longfunctie. Ook een toename van luchtwegklachten en astma-aanvallen en een verhoogde gevoeligheid voor infecties komen voor. 
Omdat NO₂ in de buitenlucht altijd voorkomt in combinatie met andere door het verkeer uitgestoten componenten (zoals roetdeeltjes), is niet goed duidelijk in hoeverre dit aan het NO₂ zelf ligt of dat NO₂ vooral (ook) een indicator is voor het mengsel van schadelijke stoffen.
De wereld gezondheidsorganisatie (WHO) heeft voor NO₂ een gezondheidskundige advieswaarde opgesteld voor lange termijn blootstelling. Dit is 40 microgram per m3 als jaargemiddelde concentratie. De WHO geeft daarbij aan dat voor NO₂ als indicator voor wegverkeer eigenlijk een lagere waarde zou moeten gelden, maar niet hoeveel lager die zou moeten zijn. Vanuit het oogpunt van gezondheid is het belangrijk dat de concentraties luchtverontreiniging zo laag mogelijk zijn.

Welke factoren zijn van invloed op de NO₂ concentratie?
Het weer heeft een grote invloed op de NO₂ concentratie: in de zomer zijn de concentraties (veel) lager dan in de winter. Ook binnen een seizoen kunnen de 4-weeksgemiddelde concentraties sterk variëren. De windrichting en windkracht bepaalt onder andere hoeveel NO₂ er komt ‘aanwaaien’ en in welke mate de verontreiniging ‘blijft hangen’. De 4-weekse concentraties die met de NO₂-buisjes worden gemeten kunnen daarom niet worden vergeleken met de grenswaarde (voor het jaargemiddelde). De 4-weeksgemiddelden kunnen wel met elkaar worden vergeleken, en geven dan informatie over relatief meer of minder verontreinigde plekken in de stad. 

In Amsterdam is het verkeer de belangrijkste bron van NO₂. Daarom is op plekken met veel verkeer de NO₂ concentratie hoger dan op plekken met weinig verkeer. Op de kaart zijn de straat en snelweg locaties de plekken met veel verkeer en de achtergrond locaties de plekken met weinig verkeer. 
 
Verschillende meetpunten
De NO₂-buisjes hangen op verschillende plekken in de stad. Er zijn vier type meetpunten te onderscheiden. Dit zijn: achtergrond, straat, snelweg en waterweg. Op de kaart zijn ook de meetstations toegevoegd.
- Achtergrond: dit zijn plekken waar weinig tot geen verkeer is. Rustige straten in een woonwijk zijn hier een voorbeeld van. De NO₂ concentratie is hier lager dan op de andere meetpunten.
- Straat: dit zijn plekken aan drukke straten waar veel verkeer rijdt. Een voorbeeld hiervan zijn de buisjes op de Stadhouderskade.
- Snelweg: dit zijn plekken langs een snelweg, zoals langs de Ring A10. 
- Waterweg: dit zijn plekken waar scheepvaart langskomt, zoals op het Java-eiland. 
- Meetstations: op de kaart worden ook de automatische meetstations getoond. Op de meetstations worden 24 uur per dag en 7 dagen per week metingen uitgevoerd. Deze metingen kunnen via luchtmeetnet.nl worden bekeken. Om een goede vergelijking met de NO₂-buisjes te kunnen maken worden de 4-weeksgemiddelden getoond. Deze 4-weeksgemiddelden zijn de gemiddelden over dezelfde periode als de NO₂-buisjes. 
Door de concentraties op straat-, snelweg- of waterweglocaties te vergelijken met nabij gelegen achtergrondlocaties, kan iets gezegd worden over de bijdrage van de betreffende straat, snelweg of waterweg aan de lokale concentratie.

Wettelijke toetsing
Wettelijke toetsing van de luchtkwaliteit gebeurt in Nederland, dus ook in Amsterdam, op basis van berekeningen. Deze berekeningen worden jaarlijks uitgevoerd door het RIVM met de Monitoringstool. Meetgegevens van de GGD Amsterdam leveren input voor deze modelberekeningen. In de wetgeving is vastgelegd dat de luchtkwaliteit wordt berekend op wettelijke toetspunten, in de praktijk is dit in Amsterdam meestal aan de gevel van woningen of andere gebouwen waar mensen langdurig verblijven. Deze wettelijke toetsing met behulp van de Monitoringstool wordt aan het einde van elk jaar uitgevoerd voor het voorgaande kalenderjaar. Uitgebreide informatie over de Monitoringstool is te vinden op nsl-monitoring.nl. 
Vanuit wettelijk oogpunt vormt in Amsterdam alleen overschrijding van de grenswaarde voor de jaargemiddelde NO₂ concentratie nog een probleem. De wettelijke grenswaarde voor NO₂ is 40 microgram per m3. Vanuit het oogpunt van gezondheid is het belangrijk dat de concentraties luchtverontreiniging zo laag mogelijk zijn. 
Om de locaties met (te) hoge NO₂ concentratie goed in beeld te brengen wordt NO₂ in Amsterdam, naast eerder genoemde berekeningen, ook op grote schaal gemeten en worden de gemeten NO₂ concentraties regelmatig vergeleken met de berekende NO₂ concentraties. Vergelijken met wettelijk berekende NO₂ concentraties is een belangrijk doel van het NO₂-buisjes luchtmeetnet.

Nieuwe meetlocaties worden geplaatst op wettelijke toetsafstand (aan de gevel). De wettelijke toetsafstand is in het verleden echter enkele malen gewijzigd, en het was (en is) niet altijd mogelijk om exact op wettelijke toetsafstand te meten. Voor een goed beeld van de ontwikkeling van de luchtkwaliteit is het belangrijk om metingen langdurig op exact dezelfde plek uit te voeren. Een groot deel van de NO₂-buisjes metingen wordt daarom niet op wettelijke toetsafstand uitgevoerd, maar dichterbij de weg. Als je op een punt op de kaart klikt dan is te zien of het buisje op wettelijke toetsafstand hangt (ja/nee) en op welke afstand het buisje van de gevel hangt (in meters). 

Inhoudelijk contactpersoon

GGD Amsterdam
Imke van Moorselaar
ivmoorselaar@ggd.amsterdam.nl

Kaartnavigatie

- Klik op een kaartobject voor informatie over dat object.
- Dubbelklik op de kaart om stapsgewijs in te zoomen, of
- Gebruik het muiswiel of de controlbar voor in- en uitzoomen.
- Houdt de muisknop ingedrukt of gebruik de controlbar om het kaartbeeld te verschuiven.
- Streetview is beschikbaar via de controlbar (gele poppetje op de kaart leggen).
- Kies rechts bovenin een topografische ondergrond of de luchtfoto.
- Met het knopje rechtsmidden tekent u een gebied, waarin de objecten worden geteld.
- Met het knopje rechtsmidden tekent u een lijn, waarvan de afstand wordt gemeten.

Open Maps Data

De meeste datasets achter de kaarten zijn beschikbaar via Maps Data.

Over Maps Amsterdam

De website maps.amsterdam.nl wordt beheerd door de afdeling Ruimte en Duurzaamheid van de Gemeente Amsterdam. Wij doen ons best de informatie op deze interactieve kaart actueel, correct en toegankelijk te houden, maar kunnen dit niet garanderen.
Er kunnen geen rechten worden ontleend aan de kaart. Ten opzichte van de ondergrond kan door projectieconversie een kleine verschuiving hebben plaatsgevonden.
De Gemeente Amsterdam behoudt zich het auteursrecht voor op de informatie op deze kaart, inclusief beeldmerken, videomateriaal, logo's, fotomateriaal en de documenten die via deze kaart zijn te downloaden. Citeren of het publiceren van een screenshot van de kaart met bronvermelding moedigen we aan, evenals linken naar deze interactieve kaart. Voor vragen, opmerkingen of aanvullingen neemt u contact op met de inhoudelijk contactpersoon.

Embedden en linken
Vanwege security redenen (clickjacking) is het niet meer mogelijk om Maps-kaarten in een iframe te embedden in uw (nieuws)site. U kunt een afbeelding/screenshot van de kaart en een link naar de kaart op Maps Amsterdam in uw nieuwsitem opnemen.
Een ogenblik geduld | Just a moment ....